KESJULY18

2018-12-09 17:33:32
Σπάνιο χειρόγραφο μαθηματικής παιδείας σε έκδοση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Σπάνιο χειρόγραφο μαθηματικής παιδείας σε έκδοση του Πανεπιστημίου Κύπρου


  Στη Βιβλιοθήκη της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου στη Λευκωσία σώζεται ένα σπάνιο κυπριακό χειρόγραφο μαθηματικού περιεχομένου. Πρόκειται για την πρακτική αριθμητική του Πέτρου Ρούσου, ένα κείμενο του 1632, που μαρτυρεί το επίπεδο των μαθηματικών γνώσεων των Κυπρίων της εποχής, αλλά και τις επαφές που διατηρούσαν με τον εμπορικό και πνευματικό κόσμο της ιταλικής χερσονήσου την πρώτη περίοδο της Οθωμανικής κυριαρχίας.

   Σε αντίθεση με ό,τι γενικότερα πιστεύεται για τον μαρασμό της παιδείας τη συγκεκριμένη εποχή, το χειρόγραφο αποδεικνύει ότι οι -συχνά σπουδασμένοι στη Δύση- κύπριοι έμποροι χρησιμοποιούσαν μαθηματικά βιβλία αντίστοιχα με εκείνα που από την εποχή της Αναγέννησης είχαν κυριαρχήσει στον ιταλικό, αλλά και στον ευρύτερα ευρωπαϊκό χώρο. Επρόκειτο για τους άβακες, πρακτικά εγχειρίδια που παρουσίαζαν σειρές προβλημάτων ενταγμένων σε πραγματικές συνθήκες της εποχής.

   Τα προβλήματα αφορούσαν σε εξεύρεση τιμών και ποσοτήτων προϊόντων, με συνυπολογισμό εξόδων συναλλαγών και κερδών, σε εξεύρεση τιμών συναλλάγματος, σε κατανομές αμοιβών και κερδών ανάμεσα σε συνεργάτες και μέλη εταιριών ανάλογα με την εργασία τους ή και τα κεφάλαια που είχαν επενδύσει, σε υπολογισμό κερδών σε διάστημα χρόνου, καθώς και σε ανταλλαγές προϊόντων και υπηρεσιών.

   Ο συγγραφέας προτείνει επίσης προβλήματα ψυχαγωγικά με αυξανόμενο βαθμό δυσκολίας, φτάνοντας έως πίνακες των οποίων η επίλυση προϋποθέτει τη γνώση αριθμητικών μοτίβων. Σε ένα εκτενές στιχούργημα στο τέλος του έργου ο Ρούσος εξηγεί τους λόγους για τους οποίους καταπιάστηκε με τη συγγραφή και παρέχει συμβουλές ηθικοδιδακτικού χαρακτήρα στον ιδεατό αναγνώστη.

Η αμεσότητα του ύφους και η ζωντανή κυπριακή διάλεκτος των πρώτων δεκαετιών του 17ου αιώνα καθιστούν το κείμενο πολύτιμο μάρτυρα για τη γλώσσα της εποχής, αλλά κι ευχάριστο ανάγνωσμα.

   Το χειρόγραφο μελετήθηκε στο πλαίσιο ερευνητικού προγράμματος που χρηματοδοτήθηκε από το Ίδρυμα Α. Γ. Λεβέντη. Την έκδοσή του ανέλαβαν ο τέως Αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου καθηγητής Αθανάσιος Γαγάτσης και η Ειρήνη Παπαδάκη, επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών. Στο ερευνητικό πρόγραμμα και στην έκδοση συνεργάστηκαν επίσης οι διδάκτορες του Πανεπιστημίου Κύπρου Έλενα Κοιλιάρη και Θεοδώρα Χριστοδούλου, καθώς και ο μεταπτυχιακός φοιτητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Παναγιώτης Γρίδος.

Το βιβλίο, το οποίο αποκαλύπτει σημαντικές πτυχές της οικονομικής και πνευματικής ζωής της Κύπρου, κυκλοφόρησε πρόσφατα με τίτλο Η τέχνη των λογαριασμών στην Κύπρο κατά τον 17ο αιώνα. Η Πρακτική Αριθμητική του Πέτρου Ρούσου (1632), Λευκωσία: Πανεπιστήμιο Κύπρου, 2018.

[Λεζάντα για τις εικόνες]

Δύο από τους πίνακες που βρίσκονται στο τέλος του βιβλίου. Ο τρόπος με τον οποίο αναγνωρίζονται τα αριθμητικά μοτίβα στους πίνακες αυτούς βασίζεται στην αντιστοίχιση αριθμών που δίνονται στο κάτω μέρος κάθε πίνακα με τα προϊόντα, τα ζώα ή τα φυτά που περιλαμβάνονται στο πάνω μέρος.


Αφήστε ένα σχόλιο

  • Υποχρεωτiκά πεδία *


If you have trouble reading the code, click on the code itself to generate a new random code.
 

FREDERICKJULY18
ucaln2prtyxia
 Cyprus School of Molecular Medicine
kaitomia-ereyna ucy
TEPAKFEB19
NEAPJUL17
UNICERT
HPJETPRO
TEPAKKENITHESI
IDEP19
THEOLOGIKISXOLI
CDA2018
INTERCOLLEGE
PROGNOSIS9
MARTIME
FORUMMARCH
global
CYIMASTER
MOECEE
Middlesex2016