KESJULY18

2018-09-18 09:25:07
Δασκάλων υπεράσπιση

Δασκάλων υπεράσπιση


ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ Σ. ΦΩΤΙΟΥ*

Στο σύντομο αυτό σημείωμα θα ασχοληθώ με μία μόνο διάσταση της τρέχουσας κρίσης στην εκπαίδευση: την απαξίωση των εκπαιδευτικών. Ανεξάρτητα από άλλες πτυχές της κρίσης, η συλλήβδην απαξίωση των εκπαιδευτικών συνεπάγεται τις πλέον αρνητικές συνέπειες στην παιδεία του τόπου. Συνιστά μέγα ατόπημα, αφού πρωτίστως η αγωγή ενσαρκώνεται μέσα στο όλο πλέγμα διαπροσωπικών σχέσεων μεταξύ εκπαιδευτικών και μαθητών. Κατά συνέπειαν, η απαξίωση των εκπαιδευτικών αφήνει μετέωρη οποιαδήποτε άλλη θετική αλλαγή στην εκπαίδευση. Όχι τυχαία, όλες οι Επιστήμες της Αγωγής συνηγορούν στην ανάδειξη του εκπαιδευτικού ως του ακρογωνιαίου λίθου του παιδευτικού έργου.

Επειδή τελευταία διαβάζω το έργο του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου, αδράχνω την ευκαιρία να παρουσιάσω κάποιες απόψεις του αγίου, σχετικές με το πρόσωπο και το έργο του δασκάλου (του εκπαιδευτικού κάθε βαθμίδας).

Αν αγωγή είναι η μετάβαση του ανθρώπου από τη φιλαυτία στη φιλαλληλία, η πορεία του από την εγωτική αγέλη στην αρμονική κοινωνία, τότε αναμφίβολα «δεν υπάρχει μεγαλύτερη τέχνη από την αγωγή» (1). Πρόκειται για τη βάσανο εύρεσης της αλήθειας, γι' αυτό και «δεν υπάρχει άλλος τέτοιος κόπος, όσο ο κόπος του δασκάλου» (2). Θεμελιώδης σκοπός της αγωγής είναι να μάθει «κάθε άνθρωπος ότι οτιδήποτε έχει οφείλει να το χρησιμοποιεί για το καλό όλων. Είτε σοφία έχει, είτε εξουσία είτε πλούτο είτε κάτι άλλο, δεν πρέπει να το χρησιμοποιεί σε βάρος των συνανθρώπων του» (3). Καθένας, με τον δικό του ιδιαίτερο τρόπο, καλείται να συνεισφέρει στην κοινωνική συνοχή, στη συγκατοίκηση όλων στο εμείς. Η αλληλοπεριχώρηση αυτή των διαφόρων χαρισμάτων διδάσκει καίριο μάθημα: «Είναι δυνατό να προσφέρουμε κάτι και συνάμα να το έχουμε. Και το θαυμαστό είναι ότι τότε ακριβώς το έχουμε, όταν το μεταδίδουμε στους άλλους» (4). Με τον τρόπο αυτό αναδεικνύονται «ο ένας στους πολλούς και οι πολλοί στον ένα» (5). Συνεπώς, μορφωμένος είναι όποιος δαπανάται για τους άλλους: μορφωμένος είναι ο γιατρός που συμπονεί τον ασθενή, ο κηπουρός που κοσμεί τον χώρο, ο πολιτικός που ενώνει τους πολίτες, ο καλλιτέχνης που εικονίζει την ομορφιά.

Υπαρξιακή στοχοθεσία της αγωγής είναι η ελευθερία που αγαπά και η αγάπη που ελευθερώνει. Διότι «ελεύθερος είναι μόνο αυτός που είναι ελεύθερος εσωτερικά» (6). Μόνο ελεύθερος δάσκαλος μπορεί να απελευθερώσει τους μαθητές από τα δεσμά κάθε χειραγώγησης. Γνώρισμα του δασκάλου είναι «να διδάσκει καί όχι να εξουσιάζει ως αυθέντης. Ο ρόλος του είναι αυτός του συμβούλου, εκείνου που προτρέπει» (7). Ως εκ τούτου, η παιδεία ανθίζει όταν «οι μαθητές συνδέονται με τους δασκάλους και οι δάσκαλοι με τους μαθητές» (8). Σε αυτόν τον ανθρωποποιό σύνδεσμο οι μαθητές «αγαπούν τους δασκάλους τους πιο πολύ και απ' τους γονείς τους. Γιατί οι γονείς προσφέρουν το ζην, οι δάσκαλοι το καλώς ζην» (9). Τα πιο πάνω σημαίνουν ότι πρώτιστο μέλημα μιας ενοποιού πολιτείας είναι η παροχή στους εκπαιδευτικούς όλων εκείνων των προϋποθέσεων για την κατά το δυνατό καλύτερη επιτέλεση του παιδαγωγικής τους αποστολής. Καθήκον των αρμοδίων φορέων είναι «να προσφέρουν στους δασκάλους όσα χρειάζονται, ώστε να μην αποκάμνουν, (...) ώστε μακριά από βιοτικές μέριμνες να υπηρετούν το πνευματικό τους έργο» (10). Άρα, ένας είναι ο κάλλιστος τρόπος για δημιουργική παιδεία: η θεσμική, συνεχής και με κατάλληλους όρους επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. «Όσοι θα γίνουν δάσκαλοι πρέπει προηγουμένως να επιμορφώνονται καλά» (11). Όσο καλύτερα και στοχευμένα επιμορφώνεται ο εκπαιδευτικός τόσο περισσότερο προοδεύει η παιδεία. Η απαξίωση των εκπαιδευτικών είναι ό,τι χειρότερο για μια χώρα. Διότι ο εκπαιδευτικός είναι το μέγιστο κεφάλαιο της αγωγής. Με απλά λόγια: «Το να τυγχάνει σεβασμού ο δάσκαλος είναι προς όφελος των μαθητών» (12).

(1)  Υπόμνημα εις τον άγιον Ματθαίον τον ευαγγελιστήν, 59, 7, PG 58, 584.

(2) Υπόμνημα εις την προς Τιμόθεον Α' επιστολήν, 15, 2, PG 62, 581.

(3) Υπόμνημα εις τον άγιον Ματθαίον τον ευαγγελιστήν, 77, 3, PG 58, 706.

(4) Ότι το μη λέγειν, 10, 1, PG 48, 784.

(5) Ομιλίαι εις τας Πράξεις των Αποστόλων, 40, 4, PG 60, 286.

(6) Υπόμνημα εις την προς Τιμόθεον Α' επιστολήν, 18, 2 PG 62, 599.

(7) Υπόμνημα είς την προς Εφεσίους επιστολήν, 11, 5, PG 62, 87.

(8) Εις Ακύλαν και Πρίσκιλαν, 2, 5, PG 51, 203.

(9) Περί παίδων ανατροφής, 23, PG 63, 768.

(10) Υπόμνημα εις την προς Τιμόθεον Α' επιστολήν, 15, 2, PG 62, 581. (11) Εξήγησις εις τους Ψαλμούς, 8, 4, PG 55, 112.

(12) Υπόμνημα εις την προς Κολοσσαείς επιστολήν, 12, 1, PG 62, 381.


*Καθηγητής στο Τμήμα Επιστημών της Αγωγής του Πανεπιστημίου Κύπρου.


Αφήστε ένα σχόλιο

  • Υποχρεωτiκά πεδία *


If you have trouble reading the code, click on the code itself to generate a new random code.
 

FREDERICKJULY18
ucaln2prtyxia
 Cyprus School of Molecular Medicine
kaitomia-ereyna ucy
CUTSEPT2018
NEAPJUL17
TEPAK-KENESTHESEIS
INTERCOLLEGE
THEOLOGIKISXOLI
CDA2018
PAJUNE18
PROGNOSIS9
AIGAIA
MARTIME
FORUMMARCH
OLYMPION2017
iky2018
ALEXANDERJULY18
OPAPCYPRUS
MOECEE
Middlesex2016

microsoft1718