KESJULY18

2018-07-17 17:55:39
Και πάλι για τα αποτελέσματα του PISA

Και πάλι για τα αποτελέσματα του PISA


ΤΟΥ ΘΕΜΗ ΠΟΛΥΒΙΟΥ*

Το εμπεδώσαμε. Κάθε φορά που δημιουργείται ένα πρόβλημα στην εκπαίδευση ή στην αρχή της κάθε σχολικής χρονιάς, ένα από τα «όπλα» που χρησιμοποιούν οι άσπονδοι φίλοι μας είναι τα αποτελέσματα του διαγωνισμού PISA. Θεωρούν ότι βρήκαν πάλι την ευκαιρία να κτυπήσουν τους εκπαιδευτικούς και επιφανειακά παραθέτουν κάποια αποτελέσματα εξάγοντας αυθαίρετα συμπεράσματα. 

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ο κύριος τίτλος της εφημερίδας «ΑΛΗΘΕΙΑ» «Δαπάνες Σκανδιναβίας… Αποτελέσματα Ρουμανίας» όπου με το σχετικά άρθρο και επικαλούμενος το PISA, ο δημοσιογράφος Γ. Πυρίσιης, εκμηδενίζει το έργο των εκπαιδευτικών και γενικά την προσφορά τους στην εκπαίδευση του τόπου.

Γράφει, μεταξύ άλλων ο δημοσιογράφος Γιώργος Πυρίσιης:

«Μπορεί δάσκαλοι και καθηγητές να διαμαρτύρονται για την απαξιωτική, όπως την χαρακτηρίζουν, στάση του Υπουργού Παιδείας Κώστα Χαμπιαούρη εναντίον τους, όμως οι αριθμοί μιλούν, δυστυχώς, από μόνοι τους.  Δεν είναι μόνο ότι έχουμε τις πιο υψηλές δαπάνες στην παιδεία ως προς το ΑΕΠ σ’ όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση (κάτι που δεν είναι κακό), είναι κακό όμως το ότι έχουμε τα χειρότερα αποτελέσματα ανάμεσα στους μαθητές μας συγκριτικά με τις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες».

Και συνεχίζει ο συγκεκριμένος δημοσιογράφος:

«Διεθνείς εξετάσεις. Με βάση τις διεθνείς εξετάσεις PISA (Program for International Students Assessment) η Κύπρος για το 2015 (οι συγκεκριμένες εξετάσεις γίνονται κάθε τρία χρόνια), καταλαμβάνει ανάμεσα σε όλες της χώρες της ΕΕ την τελευταία θέση στην εξέταση που αφορά τις επιστήμες.  Συγκεκριμένα, ο μέσος όρος των Κυπρίων μαθητών στις εξετάσεις PISA για το 2015 ήταν 433, ενώ της Ρουμανίας της οποίας οι δαπάνες φτάνουν το 3.7% ως προς το ΑΕΠ για το 2016, ήταν 435».

Με βάση τα αποτελέσματα του PISA, δηλαδή της συμμετοχής των15χρονων μαθητών μας στο Διεθνές Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Μαθητών, το τονίσαμε, επανειλημμένες φορές, ότι εξάγονται αυθαίρετα συμπεράσματα γενικεύοντας το όλο θέμα.

Ο PISA προσφέρεται μόνο για τον τρόπο που μια ομάδα μαθητών / σπουδαστών αυτακρίνεται σε ένα σύνολο ερωτήσεων. Δεν απεικονίζει, γιατί δεν μπορεί να το κάνει, μια συνολική εικόνα της εκπαίδευσης σε οποιαδήποτε χώρα και ο λόγος είναι απλός.

Συγκρίνουμε, την Κύπρο με άλλες χώρες οι οποίες:

  • Έχουν άλλα αναλυτικά προγράμματα.
  • Έχουν διαφορετικά συστήματα και διαφορετική κουλτούρα.
  • Έχουν εκπαιδευτικά συστήματα προσαρμοσμένα στον διαγωνισμό PISA και σε άλλους παρόμοιους διαγωνισμούς.

Το πρόγραμμα PISA είναι πρόγραμμα του ΟΟΣΑ (συμμετέχουν περίπου 60 χώρες από όλο τον κόσμο) το οποίο, σύμφωνα με τις διακηρύξεις του Οργανισμού «διερευνά την ικανότητα δεκαπεντάχρονων μαθητών να χρησιμοποιούν γνώσεις και δεξιότητες σε βασικά γνωστικά πεδία, όπως στην κατανόηση κειμένου, στα μαθηματικά, στις φυσικές επιστήμες. Επιπλέον διερευνά την ικανότητα των μαθητών να αναλύουν, να επιχειρηματολογούν αλλά και να εκφράζονται αποτελεσματικά, όταν μελετούν, ερμηνεύουν και επιλύουν προβλήματα της καθημερινής ζωής».

Αυτό το σκεπτικό, όπως θα φανεί στη συνέχεια δεν έχει καμιά σχέση με τα αναλυτικά και γενικά το δικό μας εκπαιδευτικό σύστημα.

Ας διερευνήσουν, για παράδειγμα, οι επικριτές μας ποιοι είναι οι 15χρονοι μαθητές που μετέχουν από πλευράς Κύπρου στον συγκεκριμένο διαγωνισμό.

Πιο ξεκάθαρα θέτει το θέμα η ΟΛΜΕ (Οργάνωση Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης της Ελλάδας) σε σχετική απόφασή της. Σταχυολογούμε κάποια στοιχεία από την απόφαση, που πιστεύουμε ότι τοποθετούν το θέμα στις σωστές του βάσεις. Γράφει η απόφαση της ΟΛΜΕ:

« … Ακόμη λιγότερο αξιόπιστα και έγκυρα είναι τα αποτελέσματα του διαγωνισμού, όταν συσχετιστούν με τις διαφορετικές συνθήκες διεξαγωγής του σε κάθε χώρα. Οι διοργανωτές του διαγωνισμού υποστηρίζουν ότι επιλέγουν εξεταστέα θέματα που θεωρούνται κοινού επιπέδου δυσκολίας, ενώ απευθύνονται σε μαθητές και μαθήτριες από  διαφορετικές χώρες, στις οποίες διαφέρουν τόσο οι εκπαιδευτικές όσο και οι ευρύτερες κοινωνικές συνθήκες.

Επιπλέον, διαφέρουν από χώρα σε χώρα και οι παράγοντες που αφορούν το επίπεδο οργάνωσης και λειτουργίας των εκπαιδευτικών συστημάτων, την κουλτούρα των εκπαιδευτικών και μαθητών και τα κριτήρια βάσει των οποίων αξιολογούνται τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα. Για παράδειγμα, από την ίδια την Έκθεση του PISA επισημαίνεται μια σαφής διαφορά μεταξύ συνήθων τρόπων μάθησης σε διαφορετικές χώρες. Στην Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη οι μαθητές αποδίδουν καλύτερα στις φυσικές επιστήμες από την άποψη των θεωρητικών γνώσεων (δηλ. σε ό, τι αφορά επιστημονικά φαινόμενα και έννοιες), ενώ στις δυτικές χώρες οι μαθητές συνήθως κατέχουν μια καλύτερη δυνατότητα κατανόησης των επιστημονικών διαδικασιών (γνώσεις σχετικά με τις φυσικές επιστήμες).  

Επομένως, τα αποτελέσματα του PISA δεν μπορούν να αποτελέσουν μέτρο σύγκρισης εκπαιδευτικών συστημάτων ούτε η κατάταξη των κρατών στην έρευνα αυτή μπορεί να θεωρηθεί ως βάση για τη διατύπωση οδηγιών για τα κράτη που συμμετέχουν σχετικά με το πώς ή τι πρέπει να αλλάξουν τα εκπαιδευτικά τους συστήματα».

Η απόδοση των μαθητών και μαθητριών στο διαγωνισμό δεν εξαρτάται μονοσήμαντα από την ευφυΐα ή την εργατικότητά τους ή από το ενδιαφέρον και την προσπάθεια των εκπαιδευτικών. Επηρεάζεται και από άλλους παράγοντες, όπως είναι το αναλυτικό πρόγραμμα του σχετικού μαθήματος, οι τεχνικές εξέτασης και αξιολόγησης του διαγωνισμού, το παιδαγωγικό κλίμα που χαρακτηρίζει κάθε σχολείο, καθώς και το κλίμα που χαρακτηρίζει το ευρύτερο κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον του μαθητή / της μαθήτριας, και βρίσκεται σε συνάρτηση με την κουλτούρα και την κυρίαρχη νοοτροπία σε όλα τα επίπεδα για το τι σημαίνει μάθηση και μόρφωση.

Από την άλλη πλευρά, η έρευνα PISA παρέχει και κάποια ενδιαφέροντα πορίσματα. Κατ’ αρχήν, τα στοιχεία δείχνουν ότι υπάρχει μεγάλη απόσταση μεταξύ των χωρών στην κατάταξή τους στα διάφορα επίπεδα επίδοσης βάσει του εθνικού εισοδήματος. Χώρες με υψηλότερα εθνικά εισοδήματα τείνουν να έχουν καλύτερη απόδοση. Η απόσταση, όμως, ανάμεσα στους μαθητές και μαθήτριες στο εσωτερικό κάθε χώρας είναι μεγαλύτερη από αυτή μεταξύ διαφορετικών χωρών και συσχετίζεται με το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο του περιβάλλοντος στο οποίο λειτουργεί το σχολείο. Επιβεβαιώνεται, έτσι και από αυτή την έρευνα ότι η απόδοση των μαθητών και μαθητριών επηρεάζεται άμεσα από τις κοινωνικές, οικονομικές και μορφωτικές ανισότητες του κοινωνικού περιβάλλοντος. Η οικονομική κρίση για παράδειγμα επηρέασε σημαντικά την Κύπρο στον συγκεκριμένο διαγωνισμό του 2015.

Ο Χρήστος Κάτσικας σε σχετικό άρθρο του για το θέμα PISA αναφέρει:

Ο διεθνής διαγωνισμός PISA επιχειρεί με όχημα τα πορίσματά του (μέσα από τον έλεγχο των αναγνωστικών, μαθηματικών και φυσικών ικανοτήτων των μαθητών) να προσανατολίσει τη σχολική εκπαίδευση σε μια συγκεκριμένη κατεύθυνση. Στην πράξη οι στόχοι του προωθούν αντί της γνώσης τη δεξιότητα. Για να πάει καλά μια χώρα στο διαγωνισμό, πρέπει οι μαθητές της να έχουν αντιμετωπίσει τη Γλώσσα σχεδόν αποκλειστικά ως εργαλείο επικοινωνίας, να έχουν διδαχτεί από τα Μαθηματικά κυρίως μεθόδους επίλυσης πρακτικών προβλημάτων, ενώ  στις Φυσικές επιστήμες να μην έχουν εμβαθύνει στο γιατί αλλά στο πώς. (Σημείωση γράφοντος: Τα αναλυτικά μας προγράμματα δεν εμβαθύνουν αλλά προσφέρουν βασικές γνώσεις και αυτό έχει τεράστια σημασία). Έτσι, το εκπαιδευτικό σύστημα θα πρέπει, προσαρμοζόμενο στους στόχους του προγράμματος, να «προπονεί» τους μαθητές σε τέτοιου είδους θέματα αντί να τους διδάσκει, να τους καταρτίζει αντί να τους εκπαιδεύει.

Ρωτάμε τους αρμοδίους: Ποια ειδική εκπαίδευση γίνεται στους μαθητές μας;  Και γιατί έφεραν τα αποτελέσματα που έφεραν στον συγκεκριμένο διαγωνισμό, ενώ διακρίνονται σε όλες τις διεθνείς ολυμπιάδες;

Όπως γίνεται κατανοητό η κατάταξη της χώρας μας στις τελευταίες θέσεις χρησιμοποιείται ως τεκμήριο από όποιον θέλει είτε να κατακρίνει την εκπαιδευτική πολιτική των κυβερνήσεων είτε να κατακεραυνώσει συνολικά τους εμπλεκόμενους στη διαδικασία της εκπαίδευσης (δασκάλους, καθηγητές) για την πλημμελή άσκηση των καθηκόντων τους, κάτι εντελώς άδικο και αυθαίρετο.

Όπως είναι γνωστό, η Κύπρος έλαβε για πρώτη φορά μέρος, το 2012 στον συγκεκριμένο διαγωνισμό.  Ως ΟΕΛΜΕΚ προειδοποιήσαμε τότε, ότι δεν έγινε η απαραίτητη προεργασία κι’ αυτό θα έχει τεράστια σημασία στην εξαγωγή των οποιονδήποτε αποτελεσμάτων.  Δυστυχώς, δικαιωθήκαμε.

Είναι ως να προπονείς έναν αθλητή για το άλμα εις μήκος και να τον βάζεις στο τέλος να αγωνιστεί στο άλμα εις ύψος.

Επειδή πολλοί φέρνουν ως παράδειγμα το εκπαιδευτικό σύστημα της Φινλανδίας, να αναφέρουμε και το εξής:

Η Κύπρος δεν θα γίνει ούτε πρέπει να γίνει Φινλανδία. Και οι δυο χώρες μπορούν όμως να είναι επιτυχημένες στον τομέα της παιδείας, ανεξαρτήτως από την επιτυχία τους στο PISA.

Τον αν είναι καλοί, εξάλλου, οι μαθητές μας, αυτό φαίνεται και από τα αποτελέσματα στις διάφορες Ολυμπιάδες, αλλά και τις επιδόσεις των φοιτητών μας στα Πανεπιστήμια, όπου βρίσκονται ανάμεσα στους πρώτους. Για να συμβαίνει αυτό σημαίνει ότι δεν ήρθαν από το διάστημα, αλλά ότι έχουν κάποιες γερές βάσεις. Ποιος τους τις δίνει;

Να κάμω και μια πρόβλεψη: Αν αφήσουμε τα πράγματα ως έχουν, αν δεν προσαρμόσουμε το εκπαιδευτικό μας σύστημα στα δεδομένα που απαιτεί το συγκεκριμένο πρόγραμμα, αν δεν γίνει η απαραίτητη προεργασία και εκπαίδευση να είσθε σίγουροι ότι τα αποτελέσματα και στον επόμενο διαγωνισμό ΡΙSΑ, δε θα διαφέρουν από αυτά που έχουμε σήμερα ενώπιόν μας.

Συνοψίζοντας, ως εκπαιδευτικός, θέλω να πω ότι έχουμε πλήρη συνείδηση των προβλημάτων και των αδυναμιών του εκπαιδευτικού μας συστήματος αλλά και την ευθύνη μας ως εκπαιδευτικών. Πιστεύουμε, όμως, ότι οδηγός στην όποια προσπάθεια για τη βελτίωσή του δε μπορεί να είναι οι κατευθύνσεις του ΟΟΣΑ και, γενικότερα, οι επιδιώξεις των δυνάμεων της αγοράς, αλλά οι τεκμηριωμένες θέσεις και προτάσεις του εκπαιδευτικού κινήματος, που έχουν κοινό βηματισμό με τις ανάγκες και τα οράματα της κοινωνίας μας.

Και σίγουρα ο προβαλλόμενος δήθεν εξορθολογισμός, όπως προωθείται από το ΥΠΠ σήμερα, όχι μόνο δεν θα βελτιώσει, αλλά θα δημιουργήσει πολλά περισσότερα προβλήματα στο δημόσιο σχολείο.

*Πρόεδρος ΝΕΑΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ

Πρώην Πρόεδρος ΟΕΛΜΕΚ


Αφήστε ένα σχόλιο

  • Υποχρεωτiκά πεδία *


If you have trouble reading the code, click on the code itself to generate a new random code.
 

Τάσος Τάσου
Wed July 18, 2018, 07:30:22
Να μας προβληματίζουν τα αποτελέσματα της PISA, ως προς το ποσοστό των μαθητών που είναι κοντά στα όρια του αναλφαβητισμού (15-25%, χονδρικά). Αυτοί οι μαθητές δεν θα έπρεπε να φοιτούν στο λύκειο, αλλά σε άλλες σχολές, επαγγελματικές ίσως. Είναι η μερίδα των παιδιών που δεν μπορούν να ανταποκριθούν και δεν βρίσκουν κανένα ενδιαφέρον στα μαθήματα που τους διδάσκουμε.Φυσικά το "έλυσε" και αυτό το θέμα το υπουργείο! Θα μετονομάσει τις Τεχνικές Σχολές σε Τεχνικές και Επαγγελματικές.

Σωτηρης Μιχαλος
Tue July 17, 2018, 19:49:25
Εχετε δικαιο κυριε Σεπο, ειναι και αυτη μια παραμετρος. Αλλα ειναι σωστο (σε καποιους κλαδους) να πιεζονται συναδελφοι να ενταξουν παλιες ασκησεις του PISA στο μαθημα τους για να δειξουμε το καλο μας προσωπο;
Αφου ένα σημαντικο ποσοστο των μαθητων μας ΔΕΝ εχει μαθει να διαβαζει μεγαλα κειμενα, να κατανοει το περιεχομενο τους και να λυνει τις ερωτησεις που αντιστοιχουν σε αυτο.
Μολις δουν τη μορφη της εξετασης, κοιτουν το ρολοϊ και περιμενουν την ωρα που δικαιουνται για να φυγουν απο την ταξη (προσωπικη εμπειρια απο προηγουμενο σχολειο οπου διδασκα...)..

Λοΐζος Σέπος
Tue July 17, 2018, 19:35:21
Οι λόγοι κυρίως είναι πολιτικοί. Αν δεν είχαμε τους Τουρκους ποιός θα νοιαζόταν για τη συμμετοχή μας στην PISA.

Σωτηρης Μιχαλος
Tue July 17, 2018, 19:17:23
Τοτε γιατι επιμενουμε να συμμετεχουμε σε μια εξεταση (γιατι εξεταση ειναι και οχι διαγωνισμος) που δεν ανταποκρινεται στα δικα μας αναλυτικα προγραμματα και γενικα το εκπαιδευτικο μας συστημα;
Φυσικα το ερωτημα ειναι ρητορικο γιατι την απαντηση μου την εδωσε συναδελφος πριν απο λιγα χρονια: "τρελλος εισαι; Και να χασουμε τα λεφτα που δινει ο ΟΟΣΑ καθε χρονο;"
Χρειαζεται κανενα αλλο σχολιο;

FREDERICKJULY18
ucaln2prtyxia
 Cyprus School of Molecular Medicine
kaitomia-ereyna ucy
TEPAKFEB19
NEAPJUL17
UNICERT
HPJETPRO
TEPAKKENITHESI
IDEP19
THEOLOGIKISXOLI
CDA2018
INTERCOLLEGE
PROGNOSIS9
MARTIME
FORUMMARCH
global
CYIMASTER
MOECEE
Middlesex2016