KESJULY18

2018-05-28 22:12:25
«Θέλομεν ανθρώπους που να ζητούν το δίκηο με θάρρος κι όχι δουλοπρεπώς»

«Θέλομεν ανθρώπους που να ζητούν το δίκηο με θάρρος κι όχι δουλοπρεπώς»


ΤΟΥ ΔΡΟΣ ΑΝΔΡΕΑ ΚΑΣΟΥΛΙΔΗ*

Η «σύγκρουση» των εκπαιδευτικών (οργανώσεων) με την εξουσία (τον εργοδότη) δεν είναι φαινόμενο της εποχής μας. Μέσα από την οπτική της Ιστορίας επιχειρώ, στο παρόν άρθρο, να αναδείξω κάποιες «στιγμές» στην Κυπριακή Εκπαίδευση όπου αυτή η στοχοποίηση αυτή υπήρξε έντονη και, σε κάποιες περιπτώσεις, ακραία. Θα περιοριστώ στην περίοδο 1960-1974, μια περίοδο την οποία έχω εξετάσει, πιστεύω, ενδελεχώς.

Το πρώτο παράδειγμα στο οποίο αναφέρομαι προκύπτει την περίοδο που η Κύπρος «μεταβαίνει» σε καθεστώς ανεξαρτησίας και πιο συγκεκριμένα στις 17 Μαρτίου 1960. Αφορμή της σύγκρουσης θα αποτελέσει το δημοσίευμα του προέδρου της Παγκύπριας Οργάνωσης Ελλήνων Λειτουργών Ιδιωτικής Μέσης Εκπαίδευσης (ΠΟΕΛΙΜΕ)*, Ιωάννη Μουρούζη, ότι «οι εκπαιδευτικοί οφείλουν να επιδιώξωσι να έχωσι μέρος εις την εν λόγω Βουλήν**» και ότι «οι εκπαιδευτικοί μόνον καθήκοντα και υποχρεώσεις έχουν εις τον τόπον αυτόν, δικαίωμα ουδέν. Απόδειξις ότι οι έμποροι του Γραφείου Παιδείας εξαπέλυσαν εκατοντάδες εγκυκλίων».

Η αντίδραση του Ελληνικού Εκπαιδευτικού Συμβουλίου (ΕΕΣ), του οποίου πρόεδρος είναι ο Κ. Σπυριδάκις, θα είναι έντονη:

«Το Ελληνικόν Εκπαιδευτικόν Συμβούλιον, λαβόν γνώσιν άκρως αντιπειθαρχικού και υβριστικού δημοσιεύματος υμών εις το περιοδικόν «Καιροί της Κύπρου», απεφάσισεν όπως σημειώση την υβριστικήν ταύτην απέναντι αυτού συμπεριφοράν σας εις τον ιδιαίτερόν σας φάκελλον και όπως περί πλέον σας αποκλείση από οιανδήποτε υπεπιτροπήν του Γραφείου Ελληνικής Παιδείας ως αντιπρόσωπος της ΠΟΕΛΙΜΕ της οποίας είσθε και ο Πρόεδρος. Όθεν παρακαλώ όπως υποβάλητε τούτο εις το διοικητικόν συμβούλιον της Οργανώσεώς σας, διά να υποδείξη τον αντικαταστάτην σας».

Η ανάμειξη της Πολιτείας στα εσωτερικά μιας Οργάνωσης προφανώς και αναδεικνύει ανάγλυφη μια διαφορετική σχέση και αντιμετώπιση των εκπαιδευτικών ηγεσιών στην υπό αναφορά περίοδο από όσους είχαν ταχθεί στην ηγετική πυραμίδα της Εκπαίδευσης.

Οι εκπαιδευτικές οργανώσεις, ωστόσο, θα πετύχουν τη βασική τους επιδίωξη και θα εκπροσωπηθούν στη νέα Βουλή (στην Ελληνική Κοινοτική Συνέλευση), μέσα στην οποία επικές θα αναδειχθούν οι συγκρούσεις του βουλευτή, (πρώην) προέδρου της ΟΕΛΜΕΚ, Χριστάκη Χαραλάμπους με τον πρόεδρο της Συνέλευσης Κωνσταντίνο Σπυριδάκι.

Μία από τις χαρακτηριστικές αυτές περιπτώσεις προκύπτει παραμονές της απεργίας των δασκάλων τον Ιούνιο του 1963 όταν ο Χριστάκης Χαραλάμπους αναφέρεται σε ενδεχόμενες ευθύνες της Κοινοτικής Συνέλευσης. Ο Κωνσταντίνος Σπυριδάκις θα διακόψει τις εργασίες του σώματος, θα κλειστεί στο γραφείο του και θα ζητήσει «ψήφο εμπιστοσύνης» από το σύνολο των μελών της Κοινοτικής Συνέλευσης. Στο τέλος θα καταφέρει να την πάρει με το σύνολο των βουλευτών να στηρίζει τον πρόεδρο του σώματος και μία ψήφος να είναι λευκή. Όταν η θέση του Χριστάκη Χαραλάμπους στη Βουλή κενώνεται, η κενωθείσα θέση δεν συμπληρώνεται και η ΕΚΣΚ συνεχίζει με λιγότερα μέλη, αφού ο αριθμός των μελών της ΕΚΣΚ ήταν ένα ζήτημα που από μόνο του μπορούσε να ρυθμίσει το Σώμα.

Εκτιμώ, όμως, ότι η πιο ακραία περίπτωση στοχοποίησης της ηγεσίας των εκπαιδευτικών επισυμβαίνει την περίοδο όπου η εσωτερική κατάσταση στην Κύπρο βρίσκεται σε όξυνση με αφορμή την πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα και τις τεταμένες σχέσεις ανάμεσα στον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο και την Κυβέρνηση της Χούντας.

Καταρχάς, στη βάση αρχειακής έρευνας που έχουμε διεξάγει στην υπό αναφορά περίοδο, έχουμε εντοπίσει έγγραφο στο οποί οι εκπαιδευτικοί της Δημοτικής Εκπαίδευσης διακρίνονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες, τους ΜΑΚ και τους ΑΝΤ. Στην πρώτη κατατάσσονται όσοι, σύμφωνα με τους συντάκτες των εγγράφων ανήκουν στην Μακαριακή πλευρά και στην δεύτερη όσοι εντάσσονται στην Αντιμακαριακή. Ο κατάλογος αυτός είναι εκτενής και αναφέρεται στους εκπαιδευτικούς ανά σχολείο στο οποίο υπηρετούν.

Είναι αξιοσημείωτο, στη βάση ενός δεύτερου σημαντικού εγγράφου που έχουμε δει, το οποίο φέρει τον τίτλο «Επιτελικόν Σχέδιον Φ – Εκστρατεία διά κατάληψιν της ΠΟΕΔ», ότι η διάκριση σε ΜΑΚ και ΑΝΤ είναι σκόπιμη και αποφεύγεται ο χαρακτηρισμός εκπαιδευτικών σε «Χουντικούς» αφού κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε νέα ένταση με την ελληνική κυβέρνηση. Το έγγραφο αυτό, το οποίο δημοσιεύτηκε και στον ημερήσιο τύπο, «φέρει τα χαρακτηριστικά ενός επιτελικού στρατιωτικού σχεδίου ενώ το κωδικό του όνομα φαίνεται, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις που τέθηκαν ενώπιόν μας, να ανήκει στον εμπνευστή του. Τη γνησιότητά του επιβεβαιώνουν οι ενέργειες που ακολούθησαν στο χώρο της Στοιχειώδους Εκπαίδευσης και του διδασκαλικού κινήματος ειδικότερα»***.

Στο πλαίσιο, λοιπόν, αυτού του εγγράφου στοχοποιούνται συγκεκριμένα ηγετικά στελέχη της ΠΟΕΔ σε όλες τις επαρχίες και ιδιαίτερα ο τότε Προέδρός της Αλέξανδρος Κιαγιάς. Ανάμεσα στις ενέργειες που αποφασίζονται να γίνουν είναι η φυλάκισή του πριν από τις διδασκαλικές εκλογές του 1973, έτσι ώστε να αποκλειστεί από το να μετέχει ως υποψήφιος. Ο στόχος αυτός θα επιτευχθεί, ο Πρόεδρος της ΠΟΕΔ θα φυλακιστεί και έτσι θα αποκλειστεί από το να του δοθεί η δυνατότητα να βρεθεί εκ νέου στο πηδάλιο της Οργάνωσης. Ας σημειωθεί ότι ο Αλέξανδρος Κιαγιάς, αγωνιστής της ΕΟΚΑ, ήταν το πρόσωπο που ηγήθηκε και αναμόρφωσε την ΠΟΕΔ στην περίοδο 1966-1973.

Η παρούσα ιστορική αναφορά προφανώς και δεν προέκυψε τυχαία – οι τελευταίες αναφορές ως προς τον ρόλο των όσων ηγούνται του εκπαιδευτικού συνδικαλιστικού κινήματος και οι εντάσεις στο χώρο των λειτουργών της Εκπαίδευσης λειτούργησαν «συνειρμικά» μέσα μου και με οδήγησαν στο να φέρω στο φως στιγμές ανάλογης έντασης, οι οποίες όμως προέκυψαν μέσα σε ένα παντελώς διαφορετικό ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο.

Αναμφίβολα όσοι ηγούνται έχουν να επιτελέσουν ένα δύσκολο έργο. Πρέπει να φέρουν αποτελέσματα και, συνήθως, δεν θα είναι αρεστοί στην προσπάθειά τους αυτή. Αυτό, όμως, δεν ισχύει μόνο στην περίπτωση των πολιτικών. Ισχύει και στην περίπτωση των ηγετών του συνδικαλιστικού κινήματος και ιδιαίτερα του εκπαιδευτικού συνδικαλισμού που έχει τεράστια συνεισφορά στον τόπο μας.

Χαρακτηριστική είναι η αναφορά ενός δασκάλου που απευθύνεται στην ηγεσία της ΠΟΕΔ και στο τι αναμένουν οι εκπαιδευτικοί από αυτήν, έστω και αν αυτή η αναφορά γίνεται μέσα σε ένα διαφορετικό ιστορικό πλαίσιο. Το μήνυμά του παραμένει ξάστερο και διαχρονικό:

 «Αν δεν έχουν το θάρρος μερικοί να μιλούν ξάστερα ή να φοβούνται την ετικέτα του αντιδραστικού ας παραιτηθούν. Θέλομεν ανθρώπους που να ζητούν το δίκηο με θάρρος κι όχι δουλοπρεπώς. Θέλομεν έργα κι όχι λόγια».

*Η ΠΟΕΛΙΜΕ υφίστατο ως ανεξάρτητη εκπαιδευτική οργάνωση που κάλυπτε τους καθηγητές Μέσης Παιδείας που εργάζονταν σε ιδιωτικά εκπαιδευτήρια. Με τη μετάβαση σε καθεστώς ανεξαρτησίας οι καθηγητές αυτοί περιήλθαν σε καθεστώς εκπαιδευτικού λειτουργού του δημοσίου και η ΠΟΕΛΙΜΕ διαλύθηκε.

** Αναφέρεται στην υπό διαμόρφωση Ελληνική Κοινοτική Συνέλευση Κύπρου, στην οποία οι εκπαιδευτικές οργανώσεις ζητούσαν εκπροσώπηση, συναντώντας την σφοδρή αντίδραση του Κ. Σπυριδάκι αλλά και του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου με το επιχείρημα ότι οι εκπαιδευτικοί δεν έπρεπε να αναμειγνύονται στην πολιτική. Ένα επιχείρημα που με κανένα τρόπο δεν μπορούσαν οι πράξεις αμφοτέρων να υποστηρίξουν.

**Ο χαρακτηρισμός δεν είναι καθόλου υπερβολικός εάν αναλογιστεί κανείς ότι η Ελληνική Κοινοτική Συνέλευση ήταν αυτή που ασκούσε και νομοθετική και εκτελεστική εξουσία ενώ επέβαλλε και ποινές. Κυρίαρχη φυσιογνωμία της ΕΚΣΚ ήταν προφανώς ο Πρόεδρός της Κωνσταντίνος Σπυριδάκις.

****Ανδρέα Χρ. Κασουλίδη (2016). «Πολιτική, Εκπαιδευτική Πολιτική και Διδασκαλικός Συνδικαλισμός στην Κύπρο», Εκδόσεις: Η. Επιφανίου, σελ.568.

*Εκπαιδευτικός Δημοτικής - Ιστορικός.  


Αφήστε ένα σχόλιο

  • Υποχρεωτiκά πεδία *


If you have trouble reading the code, click on the code itself to generate a new random code.
 

Λιάνα Παπαδοπούλου, Αναλυτικά Προγράμματα και Διδασκαλία
Tue May 29, 2018, 07:55:16
Εύγε Ανδρέα, φίλτατε!
Θέλομεν επιστήμονες που δεν φοβούνται να προβάλουν την ιστορική Α- λήθεια και Πανεπιστήμια με έλλειψη Δουλοπρέπειας που να προβάλλουν και μη καταποντίζουν μικροπολιτικά τέτοια Διδακτορικά!
Εύγε!!!!

Παναγιώτης Θεοδώρου
Mon May 28, 2018, 23:04:38
«Θέλομεν ανθρώπους που να ζητούν το δίκηο με θάρρος κι όχι δουλοπρεπώς»

Αγαπητέ Αντρέα, και συναδέλφους που να στηρίζουν το δίκαιο και όχι να ακολουθούν δουλοπρεπώς τις εντολές για (κατα) πνιγμό και διασυρμό των συναδέλφων τους.

Παναγιώτης Θεοδώρου

FREDERICKJULY18
ucaln2prtyxia
 Cyprus School of Molecular Medicine
kaitomia-ereyna ucy
CUTSEPT2018
NEAPJUL17
MIMSEPT
INTERCOLLEGE
THEOLOGIKISXOLI
CDA2018
PAJUNE18
PROGNOSIS9
MARTIME
FORUMMARCH
OLYMPION2017
iky2018
ALEXANDERJULY18
OPAPCYPRUS
MOECEE
Middlesex2016