keslogisticks

2017-06-15 23:19:00
Μια ματιά στην πορεία ενός ακαδημαϊκού

Μια ματιά στην πορεία ενός ακαδημαϊκού


ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ *

Τις τελευταίες βδομάδες έχω διαβάσει διάφορες αναρτήσεις για το Νέο Σχέδιο Διορισμών στην Εκπαίδευση (ΝΣΔΕ), οι οποίες, ούτε λίγο ούτε πολύ ισχυρίζονται ότι το ΝΣΔΕ είναι άδικο και ότι το υφιστάμενο σύστημα είναι μια χαρά … Επιπλέον, κάποιοι συνδικαλιστές επιτίθενται στο Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΠΚ) και στους ακαδημαϊκούς για το ότι δήθεν δεν αντιδρούν εναντίον του ΝΣΔΕ και ένα σωρό άλλες αρλούμπες, συμπεριλαμβανομένου και του ανεπανάληπτου “Γιατί όχι και διορισμοί πανεπιστημιακών με εξετάσεις;”

Ο λόγος που αποφάσισα να γράψω το παρόν κείμενο είναι γιατί θέλω να ρίξω λίγο φως στην πορεία ενός/μίας ακαδημαϊκού. Πρέπει επιτέλους να μάθει ο κόσμος λίγες λεπτομέρειες για το τι εστί να είσαι ακαδημαϊκός. Αν θέλετε, φανταστείτε ότι σας διηγούμαι το προσωπικό μου ταξίδι …

Ξεκινάμε λοιπόν σαν φοιτητές (όπως όλοι οι άλλοι) σε κάποιο πανεπιστήμιο (οι πλείστοι στο εξωτερικό λόγω του ότι δεν υπήρχε το ΠΚ τότε). Μετά από 4 περίπου χρόνια, αποφοιτούμε παίρνοντας το 1ο  πτυχίο και συνεχίζουμε τις σπουδές σε μεταπτυχιακό επίπεδο Μάστερ και έπειτα σε Διδακτορικό επίπεδο (πιθανόν σε διαφορετικά πανεπιστήμια). Αυτό διαρκεί γύρω στα 5 με 6 χρόνια, κατά τη διάρκεια των οποίων παρακολουθούμε μαθήματα, κάνουμε έρευνα υπό την επίβλεψη του ερευνητικού μας συμβούλου και εργαζόμαστε σκληρά και με αφοσίωση, γράφοντας τη διδακτορική μας διατριβή (όπως ονομάζεται), η οποία περιέχει τις λεπτομέρειες μιας βαθιάς, πρωτόγνωρης μελέτης με καινούργια αποτελέσματα ή/και γνώση. Αν όλα πάνε καλά, που δεν συμβαίνει πάντα, μας απονέμεται ο τίτλος του/της διδάκτορος.  Στη συνέχεια ακολουθούν τα λεγόμενα μεταδιδακτορικά χρόνια, όταν εργαζόμαστε με χαμηλές απολαβές και με μειωμένες διδακτικές υποχρεώσεις. Στόχος αυτής της ‘μετεκπαίδευσης’ είναι η διεύρυνση των γνώσεων και ικανοτήτων μας έτσι ώστε να δημιουργήσουμε ένα ανταγωνιστικό βιογραφικό. Αυτό θα μας είναι απαραίτητο αν θέλουμε να διεκδικήσουμε θέση σε κάποιο πανεπιστήμιο με προοπτική μονιμότητας (tenure–track). Έτσι λοιπόν θέλουμε και προσπαθούμε πυρετωδώς να παράγουμε ΓΝΩΣΗ, η οποία δημοσιεύεται σε επιστημονικά περιοδικά μετά από αυστηρή κρίση.  Διδασκαλία, συμμετοχή σε συνέδρια όπως και συνεισφορά στο τμήμα/σχολή κλπ., είναι ένα άλλο μέρος των καθηκόντων μας. Οι διαφορές στα αντικείμενα κάνουν τον ορισμό να διαφέρει αναλόγως του αντικειμένου, αλλά ανεξαρτήτως, χρειάζονται πάρα πολλές ώρες για να παραχθεί γνώση, δηλ. να διεξαχθεί έρευνα.

[ Παρένθεση: Θυμάμαι τι είπα στον πρύτανη του ΠΚ όταν μου ανέφερε ότι η (Β)ουλή ζήτησε

να της πούμε τον αριθμό των ωρών εργασίας μας: Εύκολο, του λέω, 24 ώρες το 24ωρο! Οι

ακαδημαϊκοί δεν σταματούν να σκέφτονται ενεργά την έρευνά τους. Ποτέ! Και τα

πανεπιστήμια δεν κλείνουν ΠΟΤΕ.]

Γύρω στα 33 χρόνια ηλικίας λοιπόν, ο/η ακαδημαϊκός εκλέγεται, μετά από μία ανταγωνιστική και αξιοκρατική διαδικασία, στην πρώτη του/της θέση (αυτή του/της Λέκτορα στο ΠΚ).  Η διαδικασία εκλογής αποτελείται από τα εξής στάδια: (1) υποβολή αίτησης, (2) συνέντευξη (με παρουσίαση) μπροστά από ειδική επιτροπή, η οποία αποτελείται από 3 κριτές/καθηγητές από το εξωτερικό και 2 κριτές/καθηγητές από το ΠΚ, (3) εισήγηση επιτροπής στο εκλεκτορικό σώμα της οικείας σχολής, (3) εισήγηση σχολής στη σύγκλητο, (4) επικύρωση εισήγησης συγκλήτου από το συμβούλιο του ΠΚ.  Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, οι γνώσεις, η πείρα (ή μή), οι δημοσιεύσεις (δηλ. η έρευνά του/της) και οι διδακτικές ικανότητες, ελέγχονται εκτενώς και αξιολογούνται από την ειδική επιτροπή έτσι ώστε να εισηγηθούν τον/την καλύτερο/η  …

Μήπως κάποιος μίλησε για εξετάσεις; 

Με την εκλογή και έναρξη εργοδότησης σε μια θέση με δυνατότητα ανέλιξης σε μόνιμη βαθμίδα, ο/η ακαδημαϊκός αρχίζει την καριέρα του/της.  Τώρα είναι που θα πρέπει να παράγει αρκετά και σε ψηλό επίπεδο, έτσι ώστε σε 3 χρόνια να περάσει τη διαδικασία ανέλιξης στην επόμενη βαθμίδα. Τι σημαίνει όμως αρκετά και σε ψηλό επίπεδο; Ποιος το κρίνει αυτό; Η απάντηση: Επιτροπές διεθνούς εγκυρότητας με στελέχη από πανεπιστήμια ανά την υφήλιο, αξιολογώντας τον/την ακαδημαϊκό με διεθνή κριτήρια, ανάλογα των δικών τους πανεπιστημίων. Ο/Η ακαδημαϊκός ετοιμάζει το ντοσιέ του/της όπου επεξηγεί λεπτομερώς τις ερευνητικές δραστηριότητες και τους στόχους της έρευνάς του/της, στο παρόν και στο εγγύς μέλλον. Το ντοσιέ περιέχει επίσης αντιπροσωπευτικές δημοσιεύσεις, αξιολογήσεις διδασκαλίας και συστατικές επιστολές από γνωστούς επιστήμονες, ειδικούς στο συγκεκριμένο αντικείμενο του/της ακαδημαϊκού. Η όλη διαδικασία είναι, δυστυχώς, χρονοβόρα, ψυχοφθόρα, αλλά την ίδια ώρα, αξιοκρατική. Αν το αποτέλεσμα είναι θετικό (και αρκετές φορές δεν είναι), ο/η ακαδημαϊκός μετονομάζεται σε ‘Επίκουρο/η Καθηγητή/τρια’ και αποκτά 4 επιπλέον χρόνια για να συνεχίσει την έρευνα και την διδασκαλία στο ίδρυμα που βρίσκεται. Ο μισθός δεν αλλάζει πολύ, η μονιμότητα δεν έχει έρθει ακόμη και το πιο σημαντικό, η θέση του/της ‘Λέκτορα’ δεν αδειάζει για τον/την επόμενο/η … απλώς ο/η ακαδημαϊκός έλαβε μια θετική ψήφο, αν θέλετε, για να συνεχίσει την καριέρα του/της. Τέσσερα ακόμα χρόνια μετά, επαναλαμβάνεται η ίδια διαδικασία (αλλά με πιο αυστηρά κριτήρια) για να κριθεί αν ο/η ακαδημαϊκός θα μονιμοποιηθεί, δηλαδή να ανελιχτεί στη βαθμίδα του/της ‘Αναπληρωτή/τρια Καθηγητή/τρια’. Μόνο τότε, στην ηλικία των 40 περίπου, ο/η ακαδημαϊκός μπορεί να νοιώσει ότι τα χρόνια σκληρής δουλειάς απέφεραν τη διεθνή αναγνώριση και του/της επέδωσαν επιστημονικό κύρος, αλλά και μονιμότητα. Ότι, δηλαδή, η ακαδημαϊκή κοινότητα (και όχι μόνο) του/της εμπιστεύτηκε αυτόν τον τίτλο, μαζί με όλες τις υποχρεώσεις και τα πλεονεκτήματα που συμπεριλαμβάνει. Η συνεχής δίψα για γνώση μπορεί (αν ο/η ακαδημαϊκός το επιθυμεί) να τον/την οδηγήσει στην τελευταία βαθμίδα. Αυτή του ‘Καθηγητή/τριας’ (αφού φυσικά διεξαχθεί μία τρίτη αξιολόγηση, ακόμα πιο απαιτητική). Δεν επιλέγουν όλοι οι ακαδημαϊκοί να φθάσουν στη τελευταία βαθμίδα. Αυτοί/ές όμως που το καταφέρνουν έχουν δείξει την αφοσίωσή τους στην παραγωγή γνώσης και καινοτομίας. Ο/η ακαδημαϊκός έχει ξεπεράσει το 45ο έτος ηλικίας.

Ξαναρωτάω: κάποιος μίλησε μήπως για εξετάσεις;

Ήρθε, όμως η ώρα να μιλήσουμε λίγο και για την καθημερινή ζωή ενός/μίας ακαδημαϊκού. Κατά μέσο όρο, ένας/μία ακαδημαϊκός στο ΠΚ διδάσκει (δηλ. βρίσκεται μπροστά από

ακροατήριο) 6 ώρες τη βδομάδα. Κάποιες άλλες ώρες αφιερώνονται για συνεδρίες, για ώρες γραφείου (για τους φοιτητές) και για τη προετοιμασία διαλέξεων. Ο περισσότερος όμως χρόνος αφιερώνεται στη διεξαγωγή έρευνας. Οι λεπτομέρειες αυτής της διεξαγωγής διαφέρουν από το ένα αντικείμενο στο άλλο, αλλά σε όλες τις περιπτώσεις το αποτέλεσμα, αν είναι θετικό που δεν είναι πάντα, δημιουργεί καινούργια γνώση. Είτε αυτό σημαίνει ένα καινούργιο εμβόλιο, καινούργια ή περιβαλλοντικά υλικά, μαθηματικές αποδείξεις, μια ιστορική ματιά στο παρελθόν μας ή μια πρόγνωση για τη συμπεριφορά των χρηματιστηρίων. Είναι ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΓΝΩΣΗ. Το είδος γνώσης που πιθανών να χρησιμοποιηθεί σύντομα για τη βελτίωση της καθημερινής μας ζωής, ή ακόμα και το είδος γνώσης που θα παραμείνει ‘σκονισμένο’ για πολλά χρόνια μέχρι τη μέρα που θα (ξανα)ανακαλυφθεί η χρησιμότητά της, η αξία της, η ομορφιά της.  Τέτοιου είδους γνώση είναι πάντα ευπρόσδεκτη, μερικές φορές ακόμα πολύ αναγκαία, και μερικές φορές χρηματοδοτούμενη από διάφορους οργανισμούς (π.χ. Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά Ταμεία). Αυτό σημαίνει ότι, κατά κάποιο τρόπο, η έρευνα είναι αρκετής σημασίας έτσι ώστε να χαίρει χρηματοδότηση, η οποία χρησιμοποιείται για την πρόσληψη νέου ερευνητικού προσωπικού (αχά! … θυμάστε τα πρώτα μεταδιδακτορικά χρόνια;), για την αγορά εξοπλισμού εργαστηρίων και για υποτροφίες μεταπτυχιακών φοιτητών.  Αυτήν, λοιπόν, τη μακροχρόνια δίψα για γνώση έχουμε καθήκον να την μεταδώσουμε στα νέα παιδιά που εισέρχονται κάθε χρόνο στο ΠΚ.  Αυτά τα παιδιά είναι ο λόγος που η έρευνα συνεχίζεται και η γνώση παράγεται. Τέτοια μυαλά ανθίζουν στα πανεπιστήμια! Στη (βασική αλλά και εφαρμοσμένη) έρευνα οφείλουν πολλές χώρες την πρόοδό τους. Με την έρευνα κερδήθηκαν πολλές ‘μάχες’, και ξαφνικά μου έρχεται στο νου το όνομα του Alan Turing: μαθηματικός, επιστήμονας της λογικής, κρυπτογράφος, θεωρείται από πολλούς ως ο πατέρας της πληροφορικής και της τεχνητής νοημοσύνης, όπως επίσης και ο λόγος για τον οποίο οι συμμαχικές δυνάμεις κέρδισαν τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο …

Πριν κλείσω, θα ήθελα να επανέλθω για μια στιγμή στη φράση ‘24 ώρες το 24ωρο’, η οποία

χαρακτηρίζει τις ώρες εργασίας ενός/μίας ακαδημαϊκού. Προσωπικά, έχω σκεφτεί αρκετές

φορές απαντήσεις για τα ερωτήματα που με απασχολούσαν ερευνητικά, κατά τη διάρκεια της

νύχτας … στον ύπνο και στον ξύπνιο μου.

*Τμήμα Μαθηματικών και Στατιστικής

Πανεπιστήμιο Κύπρου 


Αφήστε ένα σχόλιο

  • Υποχρεωτiκά πεδία *


If you have trouble reading the code, click on the code itself to generate a new random code.
 

Αικατερίνη Λαμπρινού
Mon June 19, 2017, 12:17:09
Αγαπητέ συνάδελφε,
να σε συγχαρώ που διευκρίνησες πώς είναι η πορεία ενος ακαδημαϊκού. Εγώ θα ήθελα να προσκαλέσω όσους την υποτιμούν ή θεωρούν ότι είναι 'εύκολη΄ να την ακολουθήσουν. Εξάλλου εμείς στην Κύπρο χρειαζόμαστε πολλούς περισσότερους για να δημιουργήσουμε τα ανταγωνιστικά ερευνητικά κέντρα του εξωτερικού με τα οποία συγκρινόμαστε.
Γιατί μπορεί να ΜΗΝ υπάρχουν οι "εξετάσεις", αλλά υπάρχουν οι επιτροπές που ανέφερες οι οποίες αποτελούνται από ακαδημαϊκούς του εξωτερικού και οι απαιτήσεις είναι οι αντίστοιχες.
Να ευχηθώ καλό καλοκαίρι και καλές διακοπές σε όλους.
Πάντως οι δικές μου διακοπές περιλαμβάνουν πάντα τη διόρθωση μεταπτυχιακών και διδακτορικών διατριβών, επιστημονικών άρθρων και ερευνητικών προτάσεων..

Χρύσανθος Κουτσογιάννης
Sat June 17, 2017, 01:32:21
Εξαιρετικό άρθρο, εξαίρετος καθηγητής.

Αδάμ Λάντος
Fri June 16, 2017, 20:21:01
Εξαιρετικό!

FREDERICK-EX
ucaln2prtyxia
 Cyprus School of Molecular Medicine
kaitomia-ereyna ucy
MA/MSc2018
NEAPJUL17
THALIS
MOECEE
microsoft1718
HPJETPRO
CDA17MAY
PAJULY17
AIGAIA
FORUM-EISDOXI
iky2018
global
Middlesex2016