KESAISTHTIKI18

2017-04-23 14:22:26
Από τα δασικά νηπιαγωγεία του εξωτερικού στις «πλαστικές αυλές» των κυπριακών νηπιαγωγείων

Από τα δασικά νηπιαγωγεία του εξωτερικού στις «πλαστικές αυλές» των κυπριακών νηπιαγωγείων


ΤΗΣ ΔΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑΣ ΡΕΝΤΖΟΥ*

Το παιχνίδι στον εξωτερικό χώρο είναι βασικό όχι μόνο για την υγεία και την ευημερία των παιδιών προσχολικής ηλικίας, αλλά και για την ολόπλευρη ανάπτυξη τους. Γι’ αυτό το λόγο διατυπώνονται, σε διεθνή κλίμακα, προτάσεις να περνούν τα παιδιά κάποιο χρόνο καθημερινά σε εξωτερικό χώρο.

Ο εξωτερικός χώρος επιτρέπει στο παιδί να δοκιμάσει τις ικανότητές του, να σχετιστεί με τα αντικείμενα και τη φύση, να κινηθεί με αυτονομία και να αναλάβει πρωτοβουλίες. Επιπλέον, το βοηθά να ανακαλύψει τον φυσικό κόσμο, να εξερευνήσει και να πειραματιστεί, να ικανοποιήσει την ανάγκη του για παιχνίδι και να αντιπαρατεθεί με τις θεωρίες και τα φυσικά φαινόμενα μέσα σε μια «ριψοκίνδυνη» ατμόσφαιρα, η οποία του επιτρέπει να «μετρήσει» τον εαυτό του και τις δυνάμεις του. Το παιχνίδι στον εξωτερικό χώρο συμβάλλει στη φυσική και κινητική του ανάπτυξη, το ενδυναμώνει, το βοηθά να βελτιώσει τον συντονισμό του, ενθαρρύνει την ανάπτυξη της φαντασίας του και οξύνει τις αισθήσεις του.

Προκειμένου, ωστόσο, ο εξωτερικός χώρος και οι δραστηριότητες που υλοποιούνται σε αυτόν να έχουν τις παραπάνω και πλείστες άλλες θετικές επιδράσεις στην ανάπτυξη, τη μάθηση και την υγεία και ευημερία των παιδιών προσχολικής ηλικίας, θα πρέπει αυτός να είναι αναπτυξιακά κατάλληλα οργανωμένος και να παρέχει αναπτυξιακά κατάλληλες εμπειρίες στα παιδιά.

Επισκεπτόμενος κανείς μεγάλη μερίδα (το πλειοψηφία δεν θα ήταν υπερβολή σε καμία περίπτωση) νηπιαγωγείων και παιδοκομικών σταθμών της Κύπρου με θλίψη διαπιστώνει πως τα παιδιά που φοιτούν σε αυτά έχουν περιορισμένη ή ανύπαρκτη πρόσβαση στη φύση. Πολυτελείς αυλές, στρωμένες με χλοοτάπητα ή σε πολλές περιπτώσεις άλλου τύπου πλαστικό υλικό, και γεμάτες πλαστικά παιχνίδια… εντυπωσιακά μεν, πλαστικά δε.

Και το χώμα; Τα φυτά; Τα δέντρα; Το νερό; Η λάσπη;

Λάσπη; Χώμα; Νερό; Ξύλα; «Μα δεν είναι επικίνδυνα για τα παιδιά» θα αναρωτηθούν πολλοί γονείς και ελπίζω λιγότεροι παιδαγωγοί.

Όχι αγαπητοί – συνάδελφοι γονείς! Όχι αγαπητοί - συνάδελφοι παιδαγωγοί! Δεν είναι! Το αντίθετο μάλιστα. Τα παιδιά μαθαίνουν να αυτοπροστατεύονται από πολλούς κινδύνους. 

Σε χώρες όπως η Δανία, η Φιλανδία κ.λ.π λειτουργούν εδώ και χρόνια δασικά νηπιαγωγεία, ένας τύπος προσχολικής εκπαίδευσης που πραγματοποιείται σχεδόν αποκλειστικά σε εξωτερικούς χώρους. Όποιος και αν είναι ο καιρός, τα παιδιά ενθαρρύνονται να παίζουν, να εξερευνούν και να μάθουν σε ένα δάσος ή φυσικό περιβάλλον. Στα δασικά νηπιαγωγεία δεν χρησιμοποιούνται παιχνίδια, εργαλεία και υλικά τέχνης. Αντίθετα, τόσο τα παιδιά όσο και οι παιδαγωγοί επωφελούνται από τη χρήση υλικών που παρέχει η ίδια η φύση.

Και αν στην Κύπρο δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε έναν τέτοιο τύπο προσχολικής εκπαίδευσης (το γιατί δεν είναι της παρούσης) ας δώσουμε τουλάχιστον στα παιδιά τη δυνατότητα να παίζουν ελεύθερα στην αυλή. Σε μια πραγματική αυλή με χώμα, νερό και δέντρα.

Μπορεί το παιχνίδι με το νερό και το χώμα να σημαίνει πως τα παιδιά θα λερωθούν (κάτι που σύμφωνα με παιδαγωγούς κάνει τους γονείς να μην θέλουν πραγματικές αλλά πλαστικές αυλές), αλλά πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν, ανάμεσα σε άλλα και τα παρακάτω πλεονεκτήματα όταν αφήνουμε τα παιδιά να παίζουν με τη λάσπη: 1) είναι περισσότερο ενεργητικά; 2) ενισχύεται το ανοσοποιητικό σύστημα; 3) είναι λιγότερες οι πιθανότητες να εμφανίσουν αλλεργίες και άσθμα; 4) δίνεται στα παιδιά η δυνατότητα να έρχονται σε επαφή με το χώμα (Grounding / “earthing); 5) χρειάζονται τη βιταμίνη D και το παιχνίδι στον εξωτερικό χώρο και στον ήλιο (με τις απαραίτητες προφυλάξεις) αυξάνει τα επίπεδα της βιταμίνης; 6) έρχονται σε επαφή με τη φύση και κατ’ επέκταση είναι περισσότερο πιθανό να προστατεύουν το περιβάλλον; 7) ενισχύει τον εγκέφαλό τους και τις γνωστικές τους λειτουργίες; 8) μειώνει το στρες; 9) ενθαρρύνει και υποβοηθάει τη δημιουργικότητα των παιδιών; Και 10) κάνει τα παιδιά ευτυχισμένα.

Ως παιδαγωγοί προσχολικής ηλικίας ας ενημερωθούμε για τα νέα ερευνητικά δεδομένα, προκειμένου να πείσουμε τους γονείς (όσους δυσπιστούν) για τη σπουδαιότητα του να έρθουν τα παιδιά σε επαφή με τη φύση, με δέντρα, κορμούς δέντρων, τα φύλλα των δέντρων, να φυτέψουν λουλούδια, να τα ποτίσουν, να σκάψουν το χώμα και τόσα άλλα. Ως γονείς ας ενημερωθούμε και ας θέσουμε ως προτεραιότητά μας την υγεία, την ευημερία και την ευτυχία των παιδιών μας και όχι δευτερεύοντες παράγοντες.

Κάποτεοι αυλές των σχολείων είχαν χώμα, κούνιες, τσουλήθρες… τώρα είναι γεμάτες πλαστικά παιχνίδια. Κι όμως τα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν πως ούτε καν εκείνες οι παλιές αυλές των δικών μας παιδικών χρόνων δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες των παιδιών. Διότι εκείνες, οι παλιές αυλές εστίαζαν στην κινητική ανάπτυξη των παιδιών. Αυτό που θέλουμε ωστόσο είναι τα παιδιά να έχουν τον εγκέφαλό τους πλήρως συντονισμένο και ενεργοποιημένο και αυτό δεν μπορεί να συμβεί αν δεν εμπλέκονται οι αισθήσεις τους. Κάτι που μπορεί να επιτευχθεί μόνο αν τα παιδιά έρθουν σε πραγματική επαφή με την φύση.

*Επιστημονική Συνεργάτιδα

Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου


Αφήστε ένα σχόλιο

  • Υποχρεωτiκά πεδία *


If you have trouble reading the code, click on the code itself to generate a new random code.
 

Σύλια Λουκαΐδου
Mon April 24, 2017, 15:29:25
Συγχαρητήρια για τη δημοσίευσή σου. Εύχομαι οι "ειδικοί" να ανοίξουν τα μάτια τους και να δουν πραγματικά τις καλές πρακτικές που συμβαίνουν στο εξωτερικό. Το ίδιο εύχομαι και για τους γονείς/κηδεμόνες που όλο στα "πρέπει' και στα "όχι" μεγαλώνουν τα παιδιά τους μήπως κτυπήσουν, μήπως λερωθούν, μήπως κολλήσουν κάποιο μικρόβιο... Ας αφήσουμε τα παιδιά μας ελεύθερα... να παίξουν, να χαρούν, να έρθουν κοντά στη φύση...

Μιχάλης Αλεξόπουλος
Sun April 23, 2017, 15:07:51
Στην Κύπρο των "καινοτομιών" και των ¨εκσυγχρονισμών" της Παιδείας, αυτά είναι ψιλά γράμματα. Ζούμε την παραδοξότητα του να διαφημίζεται ως πρότυπο το πανεπιστημιακό νηπιαγωγείο αλλά ΟΛΑ τα δημόσια νηπιαγωγεία να απέχουν έτη φωτός από αυτό και να έχουν απαράδεκτες συνθήκες μάθησης. Το πλέον τραγικό είναι πως η συγγραφέας - ακαδημαϊκός δεν ανήκει στην κλειστή σέκτα ακαδημαϊκών που ως αυθεντίες καθορίζουν την εκπαιδευτική πολιτική του τόπου και έχουν άποψη για τα πάντα, οπότε το καθόλα επιστημονικό άρθρο και το περιεχόμενό του θα αγνοηθούν, όπως γίνεται συνήθως. Προτεραιότητα έχουν οι Δείκτες Επιτυχίας, το νέο σύστημα διορισμών και η διαφήμιση των μεταρρυθμίσεων που απλά είναι λόγια... Δυστυχώς!

FREDERICK-EX
ucaln2prtyxia
 Cyprus School of Molecular Medicine
kaitomia-ereyna ucy
MA/MSc2018
NEAPJUL17
THALIS
microsoft1718
HPJETPRO
CDA2018
PAJULY17
MOECEE
AIGAIA
FORUMMARCH
iky2018
global
LOTTO
Middlesex2016